DeltaPrime Σύμβουλοι Οργανισμών Σύμβουλοι Οργανισμών

Οδηγός · Κυβερνοασφάλεια

NIS2 και ν. 5160/2024: ο οδηγός κυβερνοασφάλειας για Δήμους και επιχειρήσεις

Ποιους αφορά, τι ακριβώς ζητά, ποιες είναι οι προθεσμίες και από πού ξεκινάτε.

1 Οκτωβρίου 2026 Χρόνος ανάγνωσης 9΄

Τι είναι η NIS2 και ο ν. 5160/2024

Η Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555, γνωστή ως NIS2, είναι το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την κυβερνοασφάλεια. Αντικατέστησε την πρώτη Οδηγία NIS του 2016 και διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των οργανισμών που έχουν υποχρεώσεις. Στην Ελλάδα ενσωματώθηκε με τον ν. 5160/2024 (ΦΕΚ Α΄ 195/27.11.2024), με αρμόδια αρχή την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.

Η μεγάλη αλλαγή είναι φιλοσοφίας. Η κυβερνοασφάλεια παύει να είναι τεχνικό ζήτημα του τμήματος πληροφορικής και γίνεται ευθύνη της διοίκησης, με συγκεκριμένα μέτρα, αυστηρές προθεσμίες αναφοράς περιστατικών και σοβαρές κυρώσεις.

Ποιους αφορά: βασικές και σημαντικές οντότητες

Ο νόμος χωρίζει τους οργανισμούς σε βασικές και σημαντικές οντότητες. Κατά κανόνα καλύπτει μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, δηλαδή από 50 εργαζόμενους και πάνω ή με κύκλο εργασιών και σύνολο ισολογισμού άνω των 10 εκατ. ευρώ, που δραστηριοποιούνται σε τομείς του νόμου. Οι μεγάλες επιχειρήσεις των τομέων υψηλής κρισιμότητας είναι κατά κανόνα βασικές οντότητες, ενώ οι υπόλοιπες σημαντικές.

Τομείς υψηλής κρισιμότητας είναι, μεταξύ άλλων, η ενέργεια, οι μεταφορές, οι τράπεζες και οι υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών, η υγεία, το πόσιμο νερό και τα λύματα, οι ψηφιακές υποδομές, η διαχείριση υπηρεσιών ΤΠΕ και η δημόσια διοίκηση. Άλλοι κρίσιμοι τομείς είναι οι ταχυδρομικές και ταχυμεταφορικές υπηρεσίες, η διαχείριση αποβλήτων, τα χημικά, τα τρόφιμα, η μεταποίηση, οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών και η έρευνα.

Ορισμένοι οργανισμοί υπάγονται ανεξαρτήτως μεγέθους, όπως οι πάροχοι υπηρεσιών εμπιστοσύνης, τα μητρώα ονομάτων τομέα ανωτάτου επιπέδου, οι πάροχοι DNS και οντότητες της δημόσιας διοίκησης. Και μια μικρή επιχείρηση που δεν υπάγεται άμεσα μπορεί να επηρεαστεί: οι οντότητες οφείλουν να διαχειρίζονται την ασφάλεια της εφοδιαστικής τους αλυσίδας, άρα θα ζητούν εγγυήσεις ασφάλειας από τους προμηθευτές τους.

Οι Δήμοι και η προθεσμία της 27ης Νοεμβρίου 2026

Στο πεδίο του νόμου περιλαμβάνονται οντότητες της δημόσιας διοίκησης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Για τους ΟΤΑ α΄ βαθμού η εφαρμογή μετατέθηκε κατά ένα έτος με ΚΥΑ (ΦΕΚ Β΄ 5472/14.10.2025) και ξεκινά την 27η Νοεμβρίου 2026. Αναλυτικά για την αναβολή, δείτε το άρθρο μας NIS2 και ΟΤΑ α΄ βαθμού.

Μέχρι την ημερομηνία αυτή ένας Δήμος χρειάζεται να έχει ορίσει ρόλους, να έχει σε ισχύ πολιτικές και διαδικασίες, και να μπορεί να αναφέρει ένα σοβαρό περιστατικό μέσα σε 24 ώρες. Η προετοιμασία συναντά τη δουλειά της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, γιατί και οι δύο στηρίζονται στην αξιολόγηση κινδύνων. Δείτε και τον οδηγό μας για τον ν. 4795/2021.

Οι βασικές υποχρεώσεις

Εγγραφή στο μητρώο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας

Οι βασικές και σημαντικές οντότητες εγγράφονται υποχρεωτικά στην πλατφόρμα αυτοδήλωσης της Αρχής, nis2register.cyber.gov.gr. Η Αρχή ζητά την υποβολή των στοιχείων αμελλητί και την ενημέρωσή τους όταν αλλάζουν.

Υπεύθυνος Ασφάλειας Συστημάτων Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΥΑΣΠΕ)

Κάθε οντότητα ορίζει ΥΑΣΠΕ, που λειτουργεί και ως σημείο επαφής με την Αρχή. Τα προσόντα, τα καθήκοντα, τα ασυμβίβαστα και οι υποχρεώσεις του καθορίστηκαν με απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4250/05.08.2025.

Μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας

Ο νόμος ζητά, κατ' ελάχιστο, ανάλυση κινδύνων και πολιτικές ασφάλειας, διαχείριση περιστατικών, επιχειρησιακή συνέχεια με αντίγραφα ασφαλείας, ανάκαμψη και διαχείριση κρίσεων, ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας, ασφάλεια στην απόκτηση, ανάπτυξη και συντήρηση συστημάτων, αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, κυβερνοϋγιεινή και εκπαίδευση, κρυπτογραφία, ασφάλεια ανθρώπινου δυναμικού και ελέγχους πρόσβασης, καθώς και πολυπαραγοντική ταυτοποίηση και ασφαλείς επικοινωνίες.

Τα μέτρα εξειδικεύτηκαν με την ΚΥΑ 1689/2025 (ΦΕΚ Β΄ 2186/06.05.2025), που ζητά μεταξύ άλλων πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων εγκεκριμένο από τη διοίκηση, γενική πολιτική ασφάλειας πληροφοριών και σειρά θεματικών πολιτικών.

Αναφορά σοβαρών περιστατικών

01

24 ώρες

Έγκαιρη προειδοποίηση από τη στιγμή που η οντότητα λαμβάνει γνώση του σοβαρού περιστατικού.

02

72 ώρες

Γνωστοποίηση με αρχική αξιολόγηση της σοβαρότητας, των επιπτώσεων και των ενδείξεων παραβίασης.

03

1 μήνας

Τελική έκθεση το αργότερο έναν μήνα μετά τη γνωστοποίηση, με ενδιάμεση έκθεση αν τη ζητήσει η Αρχή.

Ευθύνη και εκπαίδευση της διοίκησης

Τα διοικητικά όργανα εγκρίνουν τα μέτρα διαχείρισης κινδύνων, εποπτεύουν την εφαρμογή τους και λογοδοτούν για τις παραβάσεις. Οφείλουν επίσης να εκπαιδεύονται, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τους κινδύνους και τις αποφάσεις που παίρνουν.

Κυρώσεις

Για τις βασικές οντότητες τα διοικητικά πρόστιμα φτάνουν έως 10 εκατ. ευρώ ή το 2% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών, και για τις σημαντικές έως 7 εκατ. ευρώ ή το 1,4%, όποιο ποσό είναι μεγαλύτερο. Στις βασικές οντότητες η Αρχή μπορεί επίσης να απαγορεύσει προσωρινά σε πρόσωπα με διευθυντικά καθήκοντα την άσκησή τους, αν δεν συμμορφωθούν.

Από πού ξεκινάτε: πέντε βήματα

01

Υπάγεστε;

Ελέγξτε τομέα, μέγεθος και αν είστε βασική ή σημαντική οντότητα.

02

Εγγραφή και ΥΑΣΠΕ

Δηλώστε την οντότητα στο μητρώο της Αρχής και ορίστε ΥΑΣΠΕ.

03

Ανάλυση κενών

Συγκρίνετε την υφιστάμενη κατάσταση με τα μέτρα της ΚΥΑ 1689/2025. Η Αρχή έχει δημοσιεύσει υπόδειγμα εργαλείου gap analysis.

04

Σχέδιο δράσης

Ιεραρχήστε τα κενά, εγκρίνετε πρόγραμμα και πολιτικές από τη διοίκηση.

05

Λειτουργία και έλεγχος

Διαδικασία αναφοράς περιστατικών, εκπαίδευση προσωπικού και περιοδική αξιολόγηση των μέτρων.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξειδικευμένη συμβουλή. Για το δικό σας ζήτημα, επικοινωνήστε μαζί μας στο 2104401888.
Ερωτήσεις Συχνές ερωτήσεις

Συχνές ερωτήσεις.

Ισχύει η NIS2 για τον Δήμο μου;

Ο ν. 5160/2024 καλύπτει οντότητες της δημόσιας διοίκησης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Για τους ΟΤΑ α΄ βαθμού η εφαρμογή ξεκινά στις 27 Νοεμβρίου 2026, μετά την αναβολή που προέβλεψε η ΚΥΑ του ΦΕΚ Β΄ 5472/14.10.2025.

Ποια είναι η διαφορά βασικής και σημαντικής οντότητας;

Οι βασικές οντότητες είναι κατά κανόνα μεγάλες επιχειρήσεις σε τομείς υψηλής κρισιμότητας και ορισμένοι οργανισμοί ανεξαρτήτως μεγέθους. Οι σημαντικές είναι οι υπόλοιπες μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις των τομέων του νόμου. Η διάκριση επηρεάζει την εποπτεία και το ύψος των προστίμων.

Είμαι μικρή επιχείρηση. Με αφορά η NIS2;

Κατά κανόνα όχι άμεσα, εκτός αν ανήκετε στις κατηγορίες που υπάγονται ανεξαρτήτως μεγέθους. Μπορεί όμως να σας αφορά έμμεσα, αν είστε προμηθευτής μιας οντότητας που οφείλει να ελέγχει την ασφάλεια της εφοδιαστικής της αλυσίδας.

Πρέπει να εγγραφώ στο μητρώο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας;

Ναι. Η εγγραφή στην πλατφόρμα αυτοδήλωσης nis2register.cyber.gov.gr είναι υποχρεωτική για τις βασικές και σημαντικές οντότητες, και τα στοιχεία πρέπει να ενημερώνονται όταν αλλάζουν.

Σε πόσο χρόνο πρέπει να αναφέρω ένα σοβαρό περιστατικό;

Έγκαιρη προειδοποίηση εντός 24 ωρών, γνωστοποίηση εντός 72 ωρών και τελική έκθεση το αργότερο έναν μήνα μετά τη γνωστοποίηση.

Τι είναι ο ΥΑΣΠΕ;

Ο Υπεύθυνος Ασφάλειας Συστημάτων Πληροφορικής και Επικοινωνιών είναι το πρόσωπο που ορίζει η οντότητα για την ασφάλεια των συστημάτων της και ως σημείο επαφής με την Αρχή. Τα προσόντα και τα καθήκοντά του ορίζονται με απόφαση στο ΦΕΚ Β΄ 4250/05.08.2025.

Ποια είναι τα πρόστιμα;

Έως 10 εκατ. ευρώ ή 2% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών για τις βασικές οντότητες, και έως 7 εκατ. ευρώ ή 1,4% για τις σημαντικές, όποιο είναι μεγαλύτερο.

Από πού ξεκινά η συμμόρφωση;

Από μια ανάλυση κενών (gap analysis) σε σχέση με τα μέτρα της ΚΥΑ 1689/2025. Δείχνει πού βρίσκεστε και τι πρέπει να γίνει πρώτο, ώστε το σχέδιο δράσης να είναι ρεαλιστικό.

Δωρεάν · PDF 5 σελίδων

NIS2 για τους Φορείς του Δημοσίου: η λίστα ελέγχου

25 ερωτήσεις, οργανωμένες σε 8 ενότητες, για να δείτε πού βρίσκεται ο φορέας σας και από πού να ξεκινήσετε.

Κατεβάστε τη λίστα

Ελάτε στην ομάδα της DeltaPrime

Αναζητούμε ανθρώπους με περιέργεια και ακρίβεια, που θέλουν να γίνουν μέρος της ιστορίας μας.

Καριέρα

Για φορείς του Δημοσίου

Έχετε πρόσκληση υποβολής προσφορών; Στείλτε μας το αίτημά σας και θα λάβετε τεκμηριωμένη πρόταση.

Υποβολή RFP
Μείνετε ενημερωμένοι με την DeltaPrime Προθεσμίες και αλλαγές στη νομοθεσία, στο email σας. Διαγραφή οποτεδήποτε. Πολιτική απορρήτου