Τι ρυθμίζει ο ν. 4795/2021
Ο ν. 4795/2021 (ΦΕΚ Α΄ 62/17.04.2021) θεσπίζει ενιαίο πλαίσιο για το σύστημα εσωτερικού ελέγχου του δημόσιου τομέα. Στο πεδίο εφαρμογής του περιλαμβάνονται και οι ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού. Ο νόμος ορίζει τι είναι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου, ποιος έχει ποιον ρόλο, πώς διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του εσωτερικού ελέγχου και ποια έγγραφα πρέπει να υπάρχουν.
Σύμφωνα με το άρθρο 5, το σύστημα εσωτερικού ελέγχου περιλαμβάνει το σύστημα διακυβέρνησης, τη διαχείριση κινδύνων, το κανονιστικό πλαίσιο, τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τη λειτουργία του εσωτερικού ελέγχου. Δεν είναι δηλαδή μια υπηρεσία, αλλά ο τρόπος που λειτουργεί ολόκληρος ο φορέας.
Οι τρεις γραμμές άμυνας (άρθρο 6)
Πρώτη γραμμή
Οι οργανικές μονάδες και όλοι οι υπάλληλοι, που εφαρμόζουν τις δικλίδες στην καθημερινή δουλειά.
Δεύτερη γραμμή
Μονάδες και όργανα που παρακολουθούν τη νομιμότητα και τον έλεγχο, ανεξάρτητα από την πρώτη γραμμή.
Τρίτη γραμμή
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, που παρέχει εύλογη διασφάλιση και συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθρο 8)
Η Επιτροπή Ελέγχου συγκροτείται ανάλογα με την οργανωτική δομή και το μέγεθος του φορέα. Αποτελείται από τρία μέλη, από τα οποία ένα με ελεγκτική εμπειρία, που δεν έχουν σχέση εργασίας με τον φορέα. Ο ρόλος της είναι να εποπτεύει τον εσωτερικό έλεγχο και να διασφαλίζει την ανεξαρτησία του.
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και οι εναλλακτικές (άρθρο 9)
Το άρθρο 9 ρυθμίζει τη σύσταση, την οργάνωση και τη στελέχωση της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, με κριτήρια όπως ο αριθμός του προσωπικού και ο προϋπολογισμός του φορέα. Όπου ένας φορέας δεν μπορεί να συστήσει δική του Μονάδα, ο νόμος προβλέπει τρεις δρόμους.
Κοινή Μονάδα
Δύο ή περισσότεροι φορείς συστήνουν κοινή Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου.
Υπαγωγή
Ο φορέας υπάγεται στη Μονάδα του εποπτεύοντος φορέα του.
Ανάθεση σε εξωτερικό
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και με τεκμηριωμένη απόφαση, ανάθεση σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο με σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών (παρ. 5).
Η τρίτη επιλογή είναι αυτή που αναλαμβάνουμε: λειτουργούμε τον εσωτερικό έλεγχο του φορέα, με την ανεξαρτησία και τα παραδοτέα που ζητά ο νόμος. Δείτε πώς αναλαμβάνουμε τη Μονάδα.
Τα παραδοτέα, άρθρο προς άρθρο
| Άρθρο 11 | Κανονισμός Λειτουργίας της Μονάδας |
|---|---|
| Άρθρο 12 | Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικών Ελεγκτών |
| Άρθρο 13 | Ετήσια Έκθεση με Γνώμη του Προϊσταμένου |
| Άρθρο 14 | Ετήσιο Πρόγραμμα Εργασιών της Μονάδας |
| Άρθρο 15 | Στάδια των έργων ελέγχου |
| Άρθρο 16 | Παρακολούθηση της υλοποίησης των συστάσεων |
| Άρθρο 17 | Πρόγραμμα Αξιολόγησης και Βελτίωσης Ποιότητας |
Τι σημαίνει στην πράξη να είναι «έτοιμο» καθένα από τα πιο κρίσιμα, το εξηγούμε στο άρθρο Τι πρέπει να έχει έτοιμο ένας Δήμος. Το ετήσιο πρόγραμμα στηρίζεται στην αξιολόγηση κινδύνων, όπως περιγράφουμε στο άρθρο για τη διαχείριση κινδύνων στον Δήμο.
Ποιος συντονίζει και ελέγχει (άρθρο 22)
Ο νόμος ορίζει τρεις φορείς: την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, που διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο και συντονίζει και υποστηρίζει τις Μονάδες, το Υπουργείο Οικονομικών, που ελέγχει την επάρκεια του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, και το Ελεγκτικό Συνέδριο, που παρακολουθεί, ελέγχει και αξιολογεί την αποτελεσματικότητά του.
Ο εσωτερικός έλεγχος συναντά πλέον και την κυβερνοασφάλεια, γιατί η NIS2 ζητά από τους Δήμους οργανωμένη διαχείριση κινδύνων. Δείτε τον οδηγό μας για τη NIS2 και τον ν. 5160/2024.